Change font size Change site colors contrast
Rozmowy

The Mother Talks: Piotr Bucki i Marcin Potkański / rola kobiety

19 listopada 2017 / Monika Pryśko

Nie ma rzeczy, której kobieta nie mogłaby osiągnąć.

Oczywiście, niektóre rzeczy zajmą jej więcej czasu, ale przy dużej ilości samozaparcia, są do zrobienia. Przynajmniej bardzo w to wierzę… Skąd więc frustracja, strach, zmęczenie, niezadowolenie, złość, rezygnacja i wątpliwości?

Skąd pytanie, które wraca jak bumerang, o miejsce kobiety we współczesnym świecie? Skoro jest pytanie, znaczy, że potrzebna jest odpowiedź. Trochę na przekór postanowiłam do rozmowy zaprosić dwóch mężczyzn, którzy nie tylko kobiety lubią, ale i lubią z nimi pracować. Najpierw zadzwoniłam do Marcina Potkańskiego, CEO w agencji Brandish i właściciela kawiarni Mitte Chleb i Kawa. I wiedziałam, że naszą rozmowę może dopełnić tylko Piotr Bucki, mistrz komunikacji.

Marcin: Będziemy rozmawiać o kobietach, tak?
Monika: Tak.
Marcin: O rynku pracy?
Monika: Też.

 

Monika: Zadałam wczoraj pytanie naszym czytelniczkom. Co sądzą o nowej roli kobiety w społeczeństwie, czyli, bardzo ogólnie to ujmując, tej odważnej, roli kobiet, które poszły zdobywać świat. I one, patrząc na swoje nowe ,,ja’’ są złe i sfrustrowane. Dlatego, że czym innym jest chęć pracy, rozwoju, dokonywanie własnych wyborów, a czym innym jest oczekiwanie rodziny czy partnera, że faktycznie kobieta będzie i mamą, i żoną, i pracownikiem miesiąca, i logistykiem, i zadbaną kobietą stawiającą na piękno wewnątrz i na zewnątrz. Czytelniczki się z tym nie zgadzają, bo ich inicjatywa szybko zamienia się w kolejny obowiązek.  

Piotr: Bardzo często spotykamy się ze złością i frustracją, kiedy w nasze relacje międzyludzkie wchodzi coś takiego jak oczekiwanie i druga rzecz, kiedy wchodzi presja społeczna, którą jeden z psychoterapeutów nazwał ,,musturbacja’’, od słowa ,,must’’.

Monika: Czyli kobiety żyją bardziej musząc niż chcąc?  

Piotr: W większości sytuacji, których jestem obserwatorem, kobiety po prostu muszą podjąć decyzję – jeśli zrobię to, to nie będę w stanie zrobić czegoś innego. Doba ma 24 godziny, tydzień ma 7 dni. Jeśli nie zdamy sobie sprawy, że nie możemy zrobić wszystkiego perfekcyjnie i wszystkiego pogodzić, to frustracja zawsze się pojawi, w każdej sytuacji.

Monika: Jak to rozwiązać? Może poprzez work-life balance?  

Piotr: Najprościej jest osiągnąć work-life balance, gdy się nie pracuje (śmiech). Zaczęło się w latach 50-tych, kiedy kobiety poszły do pracy, bo mężczyźni poszli na front.  Potem to szło już liniowo, że wymagania rosły, oczekiwania rosły, a nie było wsparcia w innych obszarach.

Monika: Nie zapomnijmy o słynnym zarządzaniu czasem.

Piotr: Nienawidzę sformułowania ,,zarządzanie czasem’’, bo ono sugeruje, że coś wyskrobujemy, by coś zrobić. Ostatnio usłyszałem absurdalną radę dotyczącą czasu: chcesz mieć więcej czasu, mniej śpij. To tak, jak – chcesz być chudszy, nie jedz. To jest absurdalne traktowanie rzeczywistości, która jest złożona, a trzeba dać sobie na luz. Nie żyjemy po to, by non stop wtłaczać się w jakiś kierat, ale dlatego, że chcemy żyć. Mam ćwiczeniem, które bym zaproponował każdej osobie. Robisz tabelkę, w której dokładnie wypisujesz, co robisz każdego dnia, z podziałem na półgodzinne odcinki. Brutalnie szczerze. Po kilku tygodniach takiego analizowania wychodzi, co jest dla nas faktycznie najważniejsze. Mówimy, że dla nas najważniejsza jest rodzina, a z tabeli wychodzi, że Facebook. Mówimy, że zdrowie jest najważniejsze, a w tabeli samo niedosypianie i zero sportu. Nie chodzi o to, by mieć czas na wszystko, ale na to, co jest ważne.

Monika: Tylko że życie na nas nie poczeka, trzeba się w nim odnaleźć tu i teraz.

 

Piotr:  Baumann nazwał to płynną rzeczywistością, a my próbujemy się w niej odnaleźć. Przez to, że jest zmienna, jest bardzo niepokojąca, bo trzeba nauczyć się w niej poruszać. Jest trudna, bo trzeba stale budować nowe reguły gry. Od samego początku powinno być tak, że człowiek, który wchodzi w związek, powinien usiąść i zastanowić się, jakiego związku chce. Zwłaszcza, że na początku każdej relacji jest cudownie.

Monika: Rzeczywistość jest trudna, bo prócz tego, że mamy swoje własne oczekiwania – wobec siebie, nachodzą na nie oczekiwania całej rodziny, oczekiwania partnera, dzieci, nasze oczekiwania wobec partnera, dzieci i rodziny…

Piotr: I to jest coś, co prowadzi do horroru związanego z oczekiwaniami. Trzeba sobie zdać sprawę i asertywnie komunikować, że nie można mówić ludziom, nie tylko kobietom, jak mają wyglądać, zachowywać się i co robić. To jest jakaś obsesja, potęgowana jeszcze przez media społecznościowe. Wytworzył się system opresyjny, szczególnie wobec kobiet, który wzmaga się jeszcze dzięki zezwoleniu na linczowanie osób w sieci. Mówi się ludziom, jak mają żyć.

Monika: I jak mają myśleć.

Piotr: Przykład – jestem na zajęciach z gimnazjalistami. Nagle młody człowiek mówi z radością na twarzy, że kobiety są mniej inteligentne niż mężczyźni i są na to naukowe badania. Pytam się – jakie? Korwin-Mikke przedstawił te badania. Obok siedzą jego koleżanki i nie wiedzą, jak zareagować, a powinny, by zaznaczyć, że nie można tak określać wyższości jednej płci nad drugą.

 

Monika: Do tego człowiek dochodzi z wiekiem, ale zanim dorośnie, jest zagubiony i sfrustrowany.  Jak połączyć to, co się chce, z tym co się musi?

Piotr: O tym pisze Barry Schwartz, który bada i podważa podstawowy paradygmat, że im więcej wyboru, tym powinniśmy być szczęśliwsi. Gdy mamy strasznie dużo wyborów, zarówno ról społecznych, wcale nie jesteśmy szczęśliwsi. Każdego dnia musimy się na nowo definiować. Mam być fit-matką, mam być instagramową matką, mam jeść jagody goji, mam ich nie jeść, mam jeść gluten, mam go nie jeść… Jestem za tym, by mieć wybór, ale żeby nie stwarzać sobie ich za wiele, bo mają one wpływ na nasze emocje. Ta pętla, która się zaciska, jest mocno związana z technologiami, rozwojem, czasem.

Monika: Co kobieta może z tym zrobić?

Piotr: Może zmienić język. Zamiast ,,nie umiem’’, kobieta może powiedzieć: ,,jeszcze tego nie umiem, jak będę chciała, to się nauczę i zrobię to’’. Jeśli ktoś ma głębokie przekonanie, że coś trzeba, to przestaje być szczęśliwy. To, że coś można, nie znaczy, że trzeba.

Monika: Odkąd jestem samodzielna i sama dbam o siebie i moje dziecko, przyjęłam trochę model zero-jedynkowy w odniesieniu do oczekiwań społecznych wobec mnie. Wymaga to ode mnie dużego nakładu pracy, choć paradoksalnie teraz jest to łatwe, bo nie muszę z nikim konsultować swoich wyborów. Wystarczy być asertywnym i raz wykazać się odwagą, by zamanifestować swoje zdanie. Ja o tyle mam łatwiej, że jestem niezależna, gorzej z kobietami, które nie mogą postawić wszystkiego na jedną kartę, ponieważ ich decyzjami kierują braki z dzieciństwa, niewystarczające wsparcie bliskich, brak własnych pieniędzy…

Piotr: Role się przenosi. Jeżeli kobieta czerpie wiedzę o świecie ze swojego podwórka, na którym widziała zawsze umęczoną matkę, to będzie myślała, że tak wygląda świat. To, co opisałaś, to taka piękna asertywność, w teorii jest możliwa u wszystkich, w praktyce raczej nie. To nie jest proste, ale można spróbować.

 

Marcin: Dotykamy słowa ,,patriarchalizm’’ i takiego podejścia do życia naszego społeczeństwa. Tego zjawiska już od lat nie ma np. w krajach skandynawskich, nie ma w Europie Zachodniej, a u nas jest i ma się dobrze. W teorii każdy może się postawić, a w praktyce kobiety tego nie chcą, bo jest im wygodnie, bo nie znają innego świata, innych możliwości.

Monika: Wydaje mi się, że w Polsce wcale nie jest tak źle.

Marcin: Wcale nie jest tak dobrze! Nie ma nic złego w tym, że kobieta zostaje w domu i opiekuje się dziećmi, a przy okazji pracuje. Ale jak ma siły, bo jak ich nie ma – pierwsze, co ma zrobić, to zrezygnować z pracy, a nie na przykład z przygotowywania codziennie posiłków rodzinie. I to jest chyba to podejście do zmiany.

Monika: A co z różnicą w zarobkach?

Marcin: Kobiety są lepiej wykształcone niż mężczyźni, co poniekąd w zderzeniu z wynagrodzeniem, które faktycznie mają o kilkanaście procent niższe, pokazuje, gdzie jesteśmy w Europie. Spójrzmy na te dwa wskaźniki – lepiej wykształcony człowiek zarabia mniej.

 

Monika: Przykład – moja koleżanka i jej kolega z pracy. To samo stanowisko, a on zarabia więcej, dlatego, że jest mężem i przyszłym ojcem i musi utrzymać rodzinę. Ona jest singielką, nie ma dzieci.

Marcin: Prawdopodobnie dlatego, że kobiety boją się rozmawiać o pieniądzach. Statystycznie dużo rzadziej chodzą rozmawiać z szefem o podwyżce. Wynika to z przekonania, że chęć zarabiania więcej bardziej przysługuje mężczyznom, bo według stereotypowego myślenia i kultury, to mężczyzna przynosi kasę do domu. Mężczyzna ma obowiązek zarabiać i to zarabiać więcej, coraz więcej –  bo rodzina się rozwija. Więc on, czy chce, czy nie chce, musi o tej kasie rozmawiać.

Monika: Myślę sobie, że mamy nie walczą o podwyżkę, ponieważ z tyłu głowy mają myśl, że nie chcą ,,naciągać’’ – bo dziecko choruje, co się wiąże z tygodniową nieobecnością w pracy i to stosunkowo często.

Marcin: Czyli co? Poczucie winy?

Monika: Wy tego możecie nie wiedzieć, ale Marcin, z którym współpracowałam kilka lat temu, na wieść, że jestem w ciąży, dał mi podwyżkę.

Marcin: Lubię pracować z mamami, bo są bardziej obowiązkowe. I lojalne. Pięć lat temu był urodzaj pracowników. Jeśli mowa o mojej branży – jeśli rzuciłeś kamieniem przez okno, albo trafiłeś w grafika, albo w account managera, albo kogoś, kto skończył studia marketingowe. Dziś jest coraz trudniej o wartościowych pracowników, co nie zmienia faktu, że lubię otaczać się osobami, którymi mogę ufać.  

 

Monika: Myślisz, że zmiany, o których mówisz, będą dotyczyły również mam?

Marcin: Te zmiany wydarzą się  szybciej, niż nam się wydaje. Będzie więcej zachowań, które my uważamy za pożądane, czyli wzajemna empatia, pomoc, zaufanie i lojalność. Te zmiany powodowane są przez kurczące się zasoby zdolnych ludzi do pracy. Dzięki temu już teraz mamy mogą korzystać z przedszkoli w miejscach pracy, pracować zdalnie, przez co mogą poświęcić czas i dziecku, i pracy. Łatwiej jest im dokonać wyboru.

Monika: Co będzie powodem tych zmian?

Marcin: Zmiany będą, ale na nasze nieszczęście wymuszone, a nie wypracowane w toku rozwoju społecznego. Zazwyczaj za przykład dajemy Skandynawię – ale tam procesy nie zostały narzucone np. ekonomicznie czy przez problemy pracodawców z pracownikami. Tam  zmiany zaszły na tle kulturowym. U nas odbędzie się to trochę na skróty. Nie wiem jeszcze, jakie będą konsekwencje tego, że te zmiany będą narzucone. Pracodawca musi się ugiąć, bo inaczej nie będzie miał rąk do pracy . Po prostu musi wyjść naprzeciw swoim pracownikom, także mamom, choć to nie będzie dla niego przyjemna zmiana.

 

Piotr: Zmiana nigdy nie będzie równomierna. Czasem zapominamy o grupach społecznych, u których dylematy – czy kobieta powinna iść do pracy, czy nie, nie mają miejsca, bo ona musi iść zarabiać pieniądze, by przetrwać. Bo w rodzinie muszą być dwie pensje. Warto edukować, ale też patrzeć punktowo, jak można pomagać w różnych obszarach. Czym innym jest wspieranie kobiet w Warszawie na menedżerskich stanowiskach, a czym innym będzie pokazywanie, że kobieta to nie koń pociągowy. Kobietom życzę więcej asertywności, a mężczyznom empatii.

Monika: Czy empatia jest sposobem na to, żeby pogodzić kobiecą ambicję z biologiczną potrzebą bycia mamą.

Piotr: Kluczem może być empatia, ale ze wszystkich stron, a także powiedzenie sobie, że teraz ja wybieram – teraz jest czas na pracę, a teraz skupiam się na macierzyństwie.

 

Monika: Mnie akurat było ciężko się całkowicie wyłączyć i poświęcić tylko macierzyństwu, bo bałam się, że przez szybko zmieniająca się branżę nie będę w stanie wrócić na swoje stanowisko, będę miała za duże zaległości.

Piotr: Wychodzi na to, że wciąż się boimy. Bez sensu, bo 80% rzeczy, które przewidujemy jako najczarniejsze scenariusze, nigdy się nie wydarzy. Ile pięknych chwil z własnym dzieckiem można stracić przez sam strach, że utracimy te piękne chwile.

Monika: Czyli odpuszczanie to jest recepta na pogodzenia wszystkich ról i znalezienie spokoju?

Marcin: Znając mój charakter, nie chciałbym z niczego zrezygnować. Natomiast teraz odpuściłem. Wchodzę w okres szczęścia i harmonii, jestem na dobrej drodze i żałuję, że nie dostrzegłem tego wcześniej. Sam musiałem dojść do tego, że odpuszczanie sobie jest drogą do spokoju. Im szybciej odpuścisz zdając sobie sprawę, co tak naprawdę jest dla Ciebie ważne, tym będzie Ci łatwiej.

Monika: Marcin, ale tak szczerze, chciałbyś, żeby Twoi pracownicy faktycznie zadawali sobie to pytanie? Przecież możesz stracić część zespołu.

Marcin: Chciałbym, a nawet prowokuję do tego. Widzisz, ludzie się rozwijają, naturalne, że szukają nowych możliwości realizacji, a na pewnym etapie ja nie jestem w stanie im pomóc. Ja wtedy ich nie wstrzymuję, wręcz mówię – dobrze robisz. Ja nie zatrzymuję ludzi. A przez to, że prowokuję ich do zadawania pytań, daję im wyzwanie.

Monika: Gdy kobieta odpowie sobie na to pytanie i zdobędzie odwagę, by sięgnąć po więcej – co będzie jej celem? Skoro ma już pieniądze, świetną pracę, ma możliwości, szans i wyzwań pod dostatkiem, do czego będzie dążyć teraz?

Marcin: Wróćmy do samej biologii i tego, co mamy w DNA, a co próbujemy zmienić. Nie jestem zwolennikiem patriarchalizmu, natomiast myślę, że instynkt macierzyński może się w kobietach bardziej rozbudzić. Czuję, że ten cały work-life balance, biznes, samorozwój zatoczą koło i kobieta z wiekiem doceni, że jeśli czuje się tak naprawdę spełniona przytulając swoje dziecko i widząc uśmiechy całej swojej rodziny, może poświęcić się tylko temu.

Monika: Czyli jak już zdobędzie tę równość płac, wolność wyboru, wyrwie się z szufladek, wtedy…

Marcin: Wtedy zatęskni za tym, co było na początku. Kobiety powinny walczyć o swoje, mówić o tym, czego potrzebują, ale może się okazać, że na koniec dnia i tak to rodzina będzie najważniejsza. Może tak właśnie jest, że gdy dla mężczyzny tą walutą było zdobywanie, walka, pościg, a teraz – pieniądze i sukcesem, dla kobiety walutą jest szczęśliwa rodzina.

Piotr: Kobieta ma prawo o sobie stanowić i jeśli chce mieć dzieci, to super. Jeśli natomiast z całą świadomością zdecyduje, że nie chce mieć dzieci, to też w porządku. Może być tak, że faktycznie kobiety wrócą do początku i odnajdą sens tylko w macierzyństwie, ale też może część kobiet będzie ekstremalnie walczyło o swoje miejsce w świecie. Może być i tak, że świat będzie zmierzał w kierunkach, których absolutnie nie jesteśmy w stanie przewidzieć. Biologia, kultura i natura to spory, których raczej nie uda nam się rozwiązać.

 

Monika: Bardzo bym chciała, by każda kobieta znalazła swoje – miejsce. Po prostu.

Piotr:  Żeby sama mogła się zdefiniować i żeby nikt jej nie mówił, jaka ma być.

Marcin: I żeby skupiła się na swoich mocnych stronach, bo wtedy ma szansę być w czymś wybitna.

 

 


Marcin Potkański: brand advisor, CEO, podcaster, promotor employer brandingu, entuzjasta kawy, właściciel kawiarni Mitte Chleb i Kawa

Piotr Bucki: szkoleniowiec, wykładowca, nauczyciel, dziennikarz, coach, manager. Lubi wiedzieć. Jego ulubionym pytaniem jest: ,,Dlaczego?’’.


Wnętrze: K5 Akademia Kulinarna w Gdyni


Zdjęcia: Olga Diana Jasińska

Reportaż

Uciekające Matki Polki

20 kwietnia 2022 / Magdalena Droń

Nie powiedziałaś tego głośno, ale pewnie nie raz takie myśli kłębiły się w Twojej głowie.

W głębi ducha tego chciałaś, choć bałaś się przyznać. Niby zdajesz sobie sprawę, że nie jesteś sama, ale nigdy nie powiesz o tym głośno. Podobnie jak tysiące polskich matek cierpisz w milczeniu, bo wiesz, że gdyby te myśli ujrzały światło dzienne, zapłonęłyby stosy…

Katarzyna po raz pierwszy pomyślała o tym, kiedy dowiedziała się, że jest w ciąży. Jolka postanowiła to zrobić, kiedy była skrajnie zmęczona wiecznym kombinowaniem. Ewa nie miała skrupułów i zrobiła to, gdy tylko nadarzyła się okazja. Chociaż nie mówisz o tym głośno, Ty też masz czasem ochotę TO zrobić. Uciec. Schować się przed światem, rodziną, przed swoimi dziećmi. Bo przecież każda z nas ma czasem dość. Wychodzisz więc na kawę do przyjaciółki, na samotne zakupy, na fitness – tylko po to, by mieć czas wyłącznie dla siebie. Nie to, że nie kochasz swoich dzieci, ale zwyczajnie masz ich czasem dość. Skrajne zmęczenie, brak wsparcia, ciężkie dzieciństwo czy inne priorytety – właśnie z tym moje bohaterki zmagają się od lat. 

Ucieczka od odpowiedzialności

Katarzyna miała niecałe 9 miesięcy, kiedy matka porzuciła ją i jej tatę. Zajmowała się nią głównie babcia, która krótko po jej ósmych urodzinach zmarła. W tym właśnie momencie jakikolwiek „obraz rodziny” przestał dla niej istnieć.

Gdy byłam nastolatką poznałam świetnego chłopaka. Tak mi się wtedy wydawało. Totalny zawrót głowy… Zamiast do szkoły, chodziłam z nim na wagary – absolutne szaleństwo, świat poza nim nie istniał. Ale nie byłam głupia, więc pilnowałam antykoncepcji – po dwóch latach znajomości, zmartwiona brakiem miesiączki, zrobiła test ciążowy. Pokazał dwie kreski. A przecież dopiero skończyła 18 lat. – Świat mi się zawalił… On od początku mówił otwarcie, że nie chce bawić się w tatusia. Padały propozycje przerwania ciąży. Nie byłam przekonana. Później powiedział: „zostaw w szpitalu”. Jednak nie to przerażało mnie najbardziej. Najgorsze było przede mną. Musiałam powiedzieć o ciąży ojcu. Rozmowa była krótka, trudna i bolesna. Tata słał pod moim adresem najgorsze epitety. Doszło nawet do rękoczynów. Uciekłam z domu, bo mój ojciec od zawsze miał „ciężką rękę” i wiedziałam, że na tym jednym razie się nie skończy. Mój „cudowny” chłopak też się odwrócił. Powiedział, że dopóki nie urodzę i nie oddam dziecka, on ze mną nie będzie. Nagle zostałam zupełnie sama, bez dachu nad głową i z dzieckiem w brzuchu… – wspomina. Pomogła jej ciocia i pozwoliła u siebie tymczasowo zamieszkać.

Miesiące mijały, ciąża się rozwijała i była coraz bardziej widoczna. – Ciocia pytała: co zrobię? Jak dam na imię? Nie byłam w stanie odpowiadać na te pytania, bo od samego początku wiedziałam, że ze szpitala wrócę sama… Było mi cholernie ciężko przez te 9 miesięcy, bo walczyłam z jednej strony z presją, z drugiej z instynktem macierzyńskim, który, czy tego chciałam czy nie, rozwijał się we mnie coraz bardziej. Starałam się izolować swoje uczucia i emocje. Praktycznie cała rodzina była zgodna w tym, żebym oddała dziecko – mówi Katarzyna. 

Zaczął się poród. Ciężki, trudny. Nie byłam psychicznie przygotowana na to, co się działo. Po porodzie ja i dziecko zostaliśmy rozdzieleni. Byliśmy w dwóch różnych częściach bloku. Pielęgniarki wiedziały, lekarze również. Jeszcze w dniu porodu podpisałam dokumenty dotyczące pozostawienia dziecka w szpitalu. Odbyłam nawet kilkugodzinną rozmowę z panią psycholog. Pierwszą osobą, której mogłam otwarcie powiedzieć, co tak naprawdę czuję…  – wewnętrzna walka Katarzyny trwała. Nie mogła spać, nie mogła jeść i ciągle płakała. 

Minęła druga doba po porodzie, więc mogła wrócić do domu. – Kiedy pakowałam swoje rzeczy, dostałam wiadomość sms od cioci: „Spróbuj dziecko wychować. Oddać zawsze zdążysz, jeśli macierzyństwo Cię przerośnie. Ale najpierw spróbuj. Ile będę mogła, tyle Ci pomogę”. Ta wiadomość zmieniła w moim życiu wszystko. Ktoś w końcu uwierzył. Ktoś w końcu powiedział „SPRÓBUJ” zamiast „ODDAJ” – poprosiła o przyniesienie dziecka i natychmiast podarła dokumenty, które wcześniej podpisywała. – Zdecydowałam się na samotne macierzyństwo. Dziś mam 30 lat i patrząc z perspektywy czasu na swoją decyzję, wiem, że bardzo żałowałabym, gdybym postąpiła inaczej. Wciąż mam wyrzuty sumienia, że w ogóle myślałam o tym, by porzucić moje maleństwo. Jednak moje przeżycia nauczyły jednego: by nie oceniać ludzi na podstawie ich wyborów i decyzji, bo każdy człowiek ma zupełnie inny bagaż doświadczeń i scenariusz – dodaje. 

Ucieczka od stereotypów

Jolka jest młodą i atrakcyjną dziewczyną. Mówi o sobie – przede wszystkim kobieta, handlowiec, przyjaciółka, córka, siostra, matka. W takiej kolejności. Sama wychowuje prawie 4-letniego syna.

– Ja w ogóle nie chciałam mieć dzieci. Świadoma bezdzietność. Jakiś rok przed ciążą dowiedziałam się, że ze względu na różne przypadłości, typu zrosty na jajowodach, policystyczne jajniki, itp. raczej naturalnie w ciążę nie zajdę. Więc się nie przejmowałam. I przez to któregoś wieczoru uznałam, że skoro nie mogę mieć naturalnie dzieci, to nic się przecież takiego nie stanie. No i dziś mam Stacha – mówi. Kiedy dowiedziała się, że jest w ciąży, była przerażona. Nie wierzyła w to, co się dzieje. Czuła się jak zdrajca, bo jej siostra, z którą do tej pory była bardzo blisko, jest bezpłodna i ma adoptowane dzieci. Myślała nawet o aborcji, ale na pierwszym USG usłyszała bicie serca. – I już nie mogłam. Postanowiłam urodzić – dodaje. 

Miałam kawalerkę na drugim końcu miasta, z dala od mojej rodziny. Wiedziałam, że z dzieckiem sama sobie nie poradzę. Miałam też trochę problemów zdrowotnych. Lekarz prawie całą ciążę powtarzał, żebym się nie przyzwyczajała – przypomina sobie Jolka.  Nie mogła liczyć na wsparcie ze strony partnera. Relacja z nim zawsze była mocno skomplikowana, a ja miałam w ciąży budyń zamiast mózgu. W 3. miesiącu ciąży częściowo wyszły skrzętnie ukrywane grzechy i grzeszki ojca mojego dziecka. Wtedy postanowiłam, że to będzie samodzielne macierzyństwo. W sumie on swoim zachowaniem bardzo ułatwił mi decyzję – wyznaje. 

Jedyną osobą, na którą mogła przynajmniej częściowo liczyć, była jej mama. – Obiecywała mi pomoc. Ale już wtedy pojawiło się jej klasyczne dogadywanie, które z czasem tylko narastało. Zaczęło się od strofowania: „nie gładź tak tego brzucha przy Sandrze, bo jej przykro” – opowiada Jolka.  Później były rady, które tylko pogorszyły całą sytuację. – Nawet w momencie, kiedy powychodziły na jaw różne złe informacje o ojcu mojego dziecka, a ja chciałam go od razu rzucić, mama przekonywała, że jeszcze mi się przyda. Najgłupsza rada. Gdybym posłuchała siebie, byłoby mi dużo lżej – Jolka wciąż miała nadzieję i chciała, żeby jej mama się nie myliła. Że warto dać mu jeszcze szansę. Już w ciąży tak naprawdę byłam sama. A przez tę nadzieję pozwoliłam być mu blisko. Za blisko. On nie uznał Stasia. Ja nie naciskałam. Mimo że nie byliśmy już parą, czasami sypialiśmy ze sobą. W sumie to tylko w seksie się sprawdzał – kwituje. 

Pierwszy raz uderzył ją 4 miesiące po porodzie. Wyjechał do Anglii. Wrócił na święta. Przepraszał. Chciał mieć kontakt z synem. Niedługo potem uderzył mnie znowu. To człowiek z chorą psychiką. Wmawiał sobie, że jak jemu nie chcę dać, to pewnie z każdym innym chodzę do łóżka. Krzyczał, wyzywał od najgorszych. Z resztą nie pierwszy raz. Później uderzył w bark. Odchyliłam się i tylko dzięki temu nie dostałam w twarz. Nachodził mnie. Miarka się przebrała, kiedy porwał Staśka od mojej mamy z domu. Złapali go chyba po godzinie. Okazało się, że to nie były jego pierwsze problemy z prawem. Odsiedział pół roku za alimenty. Tego też dowiedziałam się później. Ojciec mojego dziecka jest patologiczny. Wstydzę się tego – mówi Jolka. 

Chociaż mama jest dla niej właściwie jedynym wsparciem, wpędza ją w nieustanne kompleksy. – Mówi mi, że cierpliwość bierze się z miłości. A ja nie mam w sobie cierpliwości. Czuję się często przez to jakbym nie kochała swojego synka. Wstydzę się mówić o moich złych uczuciach. Ludzie tego nie rozumieją. Te szkodliwe stereotypy: jak matka to już nie człowiek. Nie kobieta. Nie obywatel, który chciałby się społecznie udzielać. Ja nie spełniam się w macierzyństwie. Kiedyś w pracy mało mnie nie zżarły, bo powiedziałam, że mój syn nie jest sensem mojego życia. Chcę żyć, a nie być tylko żywicielką. Ona też tego nie rozumie. Z resztą z mamą relacja jest od zawsze bardzo trudna. Siostra od 4 lat dwa razy została mi dzieckiem. Mama zostaje, ale marudzi. Czasami mam wrażenie, że mama pomaga mi na pokaz. Może jestem niesprawiedliwa, ale tak właśnie czuję – opowiada. 

Pracuje w handlu od 6 lat. Stabilność finansowa jest dla niej bardzo ważna. – Najgorsze jest to, że moja matka i siostra nie bardzo rozumieją, że miłością do syna kredytu i czynszu nie opłacę. Kiedy zaczęło się robić krucho z pieniędzmi, postanowiłam wyjechać. Sama bez dziecka. Byłam zmęczona ciągłym kombinowaniem w kwestiach finansowych. A poza tym, jestem osobą, która lubi być sama. Czasami muszę. Mam dni, że każdy dotyk doprowadza mnie do wrzenia, a Młody jest tulasek i tulę to, żeby nie rósł w kompleksach odrzucenia, bo i tak mam już poczucie winy za brak ojca – tłumaczy Jolka.  Ostatecznie nigdzie nie wyjechała. Żal było jej dziecka. Przyznaje jednak, że niekiedy dostaje furii i żałuje, że go urodziła. – Czasami w dzikiej awanturze potrafię wykrzyczeć mamie, żeby go sobie zabrała. Że będę jej płaciła alimenty. Bo ja już nie mam siły być matką. Krzyczę, że oddam go dawcy – wyznaje.  Ale za bardzo go kocha, by zostawić. 

 

Ucieczka przed problemami

Ewa jest po 40. Od blisko 10 lat wyjeżdża do pracy za granicę. Jej męża opisać można spokojnie mianem słomianego wdowca. – Takie mamy czasy. Dla ludzi z zawodowym wykształceniem, w takiej małej wiosce jak moja, zwyczajnie nie ma pracy. Co miałam siedzieć na tyłku jak reszta i zasiłek pobierać? Ja nie z tych. Tym bardziej, że ktoś musi na dom zapracować – opowiada Ewa.  Na męża w tej materii liczyć nie mogła. Z rentą inwalidzką, alkoholik, nierób. W domu mieszka jeszcze jej ojciec i nastoletni syn. Trzech chłopa i ona jedna. – Po raz pierwszy wyjechałam do Holandii na truskawki. Koleżanka mnie namówiła, wszyscy wyjeżdżali. Ciężka praca, ale kasa sensowna. A pieniędzy było trzeba. Nie było mnie w domu kilka tygodni. Czasem zjeżdżałam na weekend, ale sporadycznie, bo to kosztowało, a chciałam zarobić jak najwięcej, żeby i na zimę nam starczyło na życie. I tak co roku – mówi. Nawet nie zauważyła, kiedy zaczęła wyjeżdżać na dłużej. Po pewnym czasie właściwie przeprowadziła się pod Amsterdam, a do Polski przyjeżdżała tylko na święta, żeby zostawić trochę pieniędzy.

Ojciec zaczął chorować. Mąż niby zajmował się domem i synem, ale też coraz bardziej podupadał na zdrowiu, szczególnie psychicznym. Syn przestał się do niej odzywać. Nie chce utrzymywać kontaktu z matką. – Nie zrozum mnie źle, ale ja chyba tego potrzebowałam. Odciąć się, uciec z tamtego miejsca, które mnie tylko dobijało i przytłaczało. Ja nie mogłam tam oddychać. Dusiłam się. Nie to, co tu. Tu jestem wolna. Nie muszę zabiegać o dom, podstawiać obiadów pod nos i martwić się o niezapłacone rachunki. Nie mam wyrzutów sumienia. Moje dziecko jest już pełnoletnie. Nie potrzebuje mnie. Wspieram ich finansowo, chociaż właściwie mnie już tam nie ma. Ale pomagam na swój sposób – tłumaczy Ewa.  

Powroty?

Dziś Ewa prowadzi zupełnie inne życie. Na poziomie. Ma nowego partnera i plany na przyszłość. Nie utrzymuje kontaktu z rodziną w Polsce. Nawet już nie przyjeżdża. – Dawid [syn, przyp. red.] jeszcze tego nie rozumie i dlatego się na mnie wścieka. Może kiedyś spojrzy na to wszystko z innej perspektywy. Kiedy założy swoją rodzinę i będzie miał dzieciaki do wykarmienia. Może wtedy przejrzy na oczy i zrozumie, jak czasem jest ciężko. Szczególnie, gdy znikąd nie ma się wsparcia. 

Jolka przyznaje, że ciągle męczy ją jedna myśl. Wiesz, czasami mam takie przekonanie, że mój syn będzie miał przeze mnie fatalne życie. Że byłby szczęśliwy, gdybym się usunęła, uciekła, wyjechała. Takie mam natręctwo – mówi Ewa. 

Katarzyna spotkała swoją mamę dwa lata temu. Powiedziała jej, że cieszy się, że nie uciekła od odpowiedzialności, że nie popełniła tego błędu, co ona. – Powiedziałam jej też, że jest mi jej żal, bo bardzo wiele w swoim życiu straciła.

 

Imiona bohaterek i ich rodzin zostały zmienione.

This error message is only visible to WordPress admins

Error: No connected account.

Please go to the Instagram Feed settings page to connect an account.

Mother-Life Balance to zdecydowanie mój plan na macierzyństwo po urodzeniu drugiego dziecka.

Sylwia Luks

The Mother Mag to mój ulubiony magazyn z którego czerpię wiele porad życiowych oraz wartościowych treści!

Leszek Kledzik

The Mother Mag logo